Chính phủ ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP: Nới cơ chế bán điện dư từ điện mặt trời mái nhà lên tối đa 50%

Ngày 26/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 243/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 57/2025/NĐ-CP và Nghị định số 58/2025/NĐ-CP về phát triển điện năng lượng tái tạo và điện năng lượng mới. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm tháo gỡ nhiều vướng mắc trong quá trình phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Một trong những nội dung được cộng đồng doanh nghiệp, hộ gia đình và các đơn vị đầu tư điện mặt trời đặc biệt quan tâm là mở rộng cơ chế mua bán sản lượng điện dư, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống và thúc đẩy phát triển nguồn điện phân tán.

Tăng tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới

Theo quy định mới, nguồn điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được phép bán tối đa 50% sản lượng điện phát ra tại đầu ra của inverter theo cường độ bức xạ.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý so với quy định trước đây tại Nghị định 58/2025/NĐ-CP khi sản lượng điện dư được bán chỉ giới hạn ở mức 20%.

Việc nâng tỷ lệ này được kỳ vọng sẽ giúp các chủ đầu tư tận dụng tốt hơn nguồn điện dư phát sinh, cải thiện hiệu quả tài chính của hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Được thỏa thuận bán vượt 50% đến hết năm 2030

Nghị định 243/2026/NĐ-CP cũng quy định, từ khi nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, bên mua và bên bán điện dư được phép thỏa thuận tỷ lệ mua bán cao hơn 50% nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện:

• Lưới điện tại khu vực đấu nối có khả năng tiếp nhận.

• Đảm bảo vận hành an toàn hệ thống điện.

• Phù hợp với phương thức vận hành hệ thống điện theo quy định.

Quy định này mở ra thêm cơ hội khai thác hiệu quả các hệ thống điện mặt trời tại những khu vực có hạ tầng lưới điện đáp ứng yêu cầu.

Mở rộng đối tượng được bán điện dư

Theo Nghị định mới, nhiều nhóm đối tượng được tham gia cơ chế bán điện dư, bao gồm:

• Hộ gia đình sử dụng nhà ở riêng lẻ.

• Hệ thống điện mặt trời mái nhà đấu nối lưới điện quốc gia ở cấp điện áp hạ áp.

• Công trình là tài sản công.

• Các hệ thống điện mặt trời mái nhà khác đáp ứng quy hoạch phát triển điện lực.

• Khu vực miền núi, biên giới, hải đảo theo quy định của Chính phủ.

Việc mở rộng phạm vi áp dụng giúp nhiều đối tượng tiếp cận chính sách thuận lợi hơn so với trước đây.

Bổ sung quy định đối với hệ thống lưu trữ điện

Một điểm mới đáng chú ý khác là sản lượng điện dư được phép mua bán không chỉ bao gồm điện phát trực tiếp từ hệ thống điện mặt trời mái nhà mà còn bao gồm điện phát từ hệ thống lưu trữ (Battery Energy Storage System) nếu nguồn điện dùng để sạc pin lưu trữ được tạo ra từ hệ thống điện mặt trời mái nhà.

Đây được đánh giá là tín hiệu tích cực, khuyến khích đầu tư các giải pháp lưu trữ nhằm nâng cao khả năng tự tiêu thụ và tối ưu hiệu quả vận hành.

Khu vực chưa có điện lưới quốc gia không bị giới hạn sản lượng bán

Đối với các hệ thống điện mặt trời mái nhà tại khu vực miền núi, biên giới và hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, Nghị định quy định không giới hạn sản lượng điện dư được phép bán, tạo điều kiện phát triển các nguồn điện phân tán phục vụ nhu cầu điện tại địa phương.

Tác động tích cực đối với thị trường điện mặt trời

Việc ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho thị trường điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam.

Chính sách mới giúp:

• Nâng cao hiệu quả đầu tư cho các hệ thống điện mặt trời.

• Gia tăng khả năng thu hồi vốn thông qua cơ chế bán điện dư.

• Khuyến khích ứng dụng hệ thống lưu trữ năng lượng.

• Thúc đẩy phát triển nguồn điện phân tán theo định hướng chuyển dịch năng lượng quốc gia.

• Tạo môi trường thuận lợi hơn cho hộ gia đình và doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời.

Trong thời gian tới, các văn bản hướng dẫn triển khai và quy định về giá mua điện dư sẽ tiếp tục là nội dung được nhiều nhà đầu tư và doanh nghiệp quan tâm nhằm đánh giá hiệu quả của các dự án điện mặt trời mái nhà.

Nguồn: Chính phủ, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).