Nghị định 243/2026/NĐ-CP: Những điều chỉnh mới tạo động lực cho điện mặt trời mái nhà
Ngày 26/06/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 243/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 57/2025/NĐ-CP và Nghị định 58/2025/NĐ-CP về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và phát triển điện năng lượng tái tạo. Những thay đổi mới được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình đầu tư, vận hành hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Điểm nổi bật: Tăng tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới từ 20% lên 50%
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của Nghị định 243/2026/NĐ-CP là nâng tỷ lệ sản lượng điện dư được phép mua bán từ 20% lên tối đa 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của hệ thống điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ.
Quy định mới giúp các hộ gia đình và doanh nghiệp khai thác hiệu quả hơn lượng điện phát dư trong thời gian cao điểm nắng, đồng thời cải thiện hiệu quả đầu tư và rút ngắn thời gian hoàn vốn của dự án.
Cho phép bán vượt 50% đến hết năm 2030 trong một số trường hợp
Bên cạnh việc nâng tỷ lệ điện dư lên 50%, Nghị định còn quy định từ thời điểm có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, các bên có thể thỏa thuận mua bán sản lượng điện dư với tỷ lệ cao hơn 50% nếu:
- Lưới điện tại khu vực đấu nối còn khả năng tiếp nhận.
- Đảm bảo điều kiện vận hành an toàn hệ thống điện theo quy định.
Đây được xem là cơ chế linh hoạt nhằm tận dụng tối đa nguồn điện sạch tại những khu vực có hạ tầng lưới điện đáp ứng yêu cầu.
Bổ sung quy định đối với hệ thống lưu trữ điện (Battery ESS)
Nghị định cũng làm rõ sản lượng điện được phép mua bán bao gồm:
- Điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà.
- Điện từ hệ thống lưu trữ (Battery ESS) được tích điện từ nguồn điện mặt trời.
Sản lượng điện dư được xác định tại đầu ra của bộ chuyển đổi nghịch lưu (inverter), tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho các hệ thống Hybrid kết hợp pin lưu trữ đang được nhiều doanh nghiệp và hộ gia đình lựa chọn.
Không giới hạn sản lượng điện bán tại khu vực chưa có điện lưới quốc gia
Đối với các khu vực miền núi, biên giới và hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, Nghị định quy định không giới hạn sản lượng điện dư được mua bán. Quy định này góp phần thúc đẩy phát triển nguồn điện tái tạo tại những khu vực còn hạn chế về hạ tầng điện.
Mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA)
Ngoài các nội dung liên quan đến điện mặt trời mái nhà, Nghị định 243/2026/NĐ-CP còn mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), bổ sung đối tượng tham gia là các đơn vị bán lẻ điện trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, cụm công nghiệp... khi đáp ứng các điều kiện theo quy định. Điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh và gia tăng cơ hội sử dụng điện sạch cho doanh nghiệp.
Tác động đối với thị trường điện mặt trời
Những điều chỉnh tại Nghị định 243/2026/NĐ-CP được đánh giá là tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho việc đầu tư điện mặt trời mái nhà. Việc tăng tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới, bổ sung quy định về hệ thống lưu trữ và mở rộng cơ chế DPPA sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế của dự án, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp và người dân mạnh dạn đầu tư vào các giải pháp năng lượng sạch trong thời gian tới.
